Engin KurutepeOm te ontdekken wanneer de zon een raam, balkon of border bereikt, heb je twee dingen nodig: de baan van de zon langs de hemel op de data die je interesseren, en alles wat in de weg staat, zoals buurpanden, bomen of heuvels. De gepubliceerde tijd van zonsopkomst gaat uit van een vrije horizon. In een dal of een straat met hoge huizen kan direct zonlicht uren later komen.
Waarom het antwoord per seizoen verschilt
De zonnebaan is in juni heel anders dan in december. Op 52° N, rond Berlijn of Amsterdam, staat de middagzon bij de zomerzonnewende ongeveer 61° hoog en bij de winterzonnewende maar ongeveer 14°. In de zomer komt ze op in het noordoosten en gaat ze onder in het noordwesten. In de winter komt ze op in het zuidoosten en gaat ze onder in het zuidwesten.
Een gebouw dat je balkon in de zomer nooit beschaduwt, kan de lage winterzon de hele dag tegenhouden. Een raam op het noorden dat in de winter geen zon krijgt, vangt in juni misschien vroeg in de ochtend en laat in de avond licht. Controleer minstens de twee zonnewendes, en de equinoxen als je de tussenseizoenen wilt kennen.
Wat "volle zon" betekent voor planten
Plantenlabels beschrijven licht in uren direct zonlicht. De UC Master Gardeners of Placer County definiëren, met verwijzing naar University of Illinois Extension, volle zon als zes of meer uur direct zonlicht per dag, halfzon als vier tot zes uur, halfschaduw als twee tot vier uur en schaduw als minder dan twee. De uren hoeven niet aaneengesloten te zijn: ochtendzon plus middagzon telt mee.
Tel alleen de tijd dat precies die plek direct zonlicht krijgt, niet de hele daglengte. Middagzon is heter dan ochtendzon, dus een border met zes uur middagzon kan stressvol zijn voor planten die koeler licht prefereren.
Controleer het ter plekke
- Ga staan waar het om gaat. Bij een border op de plek waar de bladeren komen. Bij een raam in de kamer erachter.
- Kijk langs de zonnebaan. Noteer voor het seizoen de richting van zonsopkomst, zonnemiddag en zonsondergang, en wat er in die richting staat: daken, bomen, een heuvel.
- Noteer wanneer de zon over elk obstakel komt. Dan begint het directe licht. Doe hetzelfde waar ze 's middags achter iets verdwijnt.
- Herhaal dit voor andere seizoenen. Bomen met blad houden in de zomer meer licht tegen dan kale takken in de winter.
Met een app die de zon volgt, kost dit een paar minuten in plaats van een hele dag schaduwen bekijken.
Doe het met SolarWatch
SolarWatch is niet in het Nederlands vertaald, dus de namen hieronder zijn de Engelse namen in de app.
Op de kaart. Voeg de tegel Shadows toe en tik erop. De kaart toont de zonnerichting en schaduwen voor de gekozen plaats en tijd, inclusief schaduwen van gebouwen en, waar terreingegevens zijn gedownload, van heuvels en bergen. Schakel over naar 3D, toon het zonnebaankompas en ga door de dag om te zien wanneer schaduwen over je perceel trekken. De datum van de kaart wijzigen, bijvoorbeeld naar 21 december, vereist SolarWatch Gold.
In augmented reality. Open AR (Gold) ter plekke en richt je telefoon op de horizon. De zonnebaan voor de gekozen datum verschijnt over het camerabeeld, zodat je ziet waar die achter het dak aan de overkant verdwijnt. Met het vizier vind je uit wanneer de zon een bepaald punt bereikt, zoals de opening tussen twee bomen. Met terreingegevens aan toont AR ook de horizon van de bergen. Bomen en gebouwen dichtbij moet je nog steeds met je eigen ogen controleren.
Met terrein. Zet Terrain Data Downloads aan onder Settings → Terrain Data. In heuvelachtige gebieden kunnen zonsopkomst en zonsondergang boven het echte terrein heel anders uitvallen dan de tijden voor een vrije horizon. Je kunt kiezen hoe lang gedownloade gegevens bewaard blijven.
Met een alarm. Komt de zon bij een bepaalde hoogte over het dak aan de overkant, zet dan een Elevation-alarm (Gold) voor die hoogte, zodat je weet wanneer je balkon zon krijgt. Alarmen voor zonsopkomst, zonsondergang en hoogte kunnen de terreinhorizon gebruiken in plaats van een ideale vrije horizon.
Shadows · AR en terrein · Tijdinstellingen voor alarmen. De gekoppelde app-handleidingen zijn in het Engels. Zie ook Zo zet je een zonnepaneel in de juiste hoek op basis van de zonnehoogte.
Kijk je naar een appartement of huis om te kopen of te huren, dan is het de moeite waard om dit te doen voordat je tekent. Een balkon op het zuiden achter een hoog gebouw kan van oktober tot maart in de schaduw liggen.
